Các chuyên mục khác

Cảnh báo vể tác hại của rượu lên Cuộc đời và Trí nhớ

Vẫn còn một vài chi tiết thiếu vắng trong cuốn tự truyện mới của Sarah Hepola, Blackout (tạm dịch: Mất ý thức tạm thời) – nhưng đó vẫn là một cuốn tự truyện trọn vẹn.

Trong cuốn sách của cô, được phát hành trong tháng sáu, tác giả – người biên tập các bài viết cá nhân cho trang Salon.com – nói về mối quan hệ lâu dài, vừa phức tạp và thỉnh thoảng lại vô cùng đơn giản của mình với rượu. Cô bắt đầu dùng rượu bia từ sớm (lần đầu cô uống trộm bia là khi lên 7 tuổi), và mở ra một con đường hủy hoại suốt nhiều năm cuộc đời.

Cuốn sách là bài học sâu sắc, không chỉ về lịch sử cá nhân của cô, mà còn về sự nguy hiểm của việc mất đi ý thức tạm thời gây ra bởi rượu, hay “giai đoạn đánh mất kí ức đối với những sự kiện xảy ra trong khi một người uống rượu”, thứ mà Hepola gọi là “hiểm họa trong cách nhìn nhận đơn giản”.

Khi cô rơi vào tình trạng mất ý thức tạm thời, Hepola giải thích, cô dường như có thể tương tác với thế giới xung quanh một cách có ý thức – nhưng sau đó, cô không có bất cứ kí ức gì về việc đã diễn ra. Ví dụ như, có lúc cô xuất hiện tình trạng mất ý thức tạm thời khi đang quan hệ với một người mà cô không nhận ra là ai: “Nó giống như vũ trụ này đã thả tôi vào trong cơ thể một người nào khác vậy. Vào trong một cuộc đời khác. Nhưng tôi dường như tận hưởng điều đó. Tôi háo hức với nó”.

“Người trong trạng thái mất ý thức tạm thời có thể hành động bình thường một cách đáng ngạc nhiên”, cô viết.“Đây là điểm đáng được nhấn mạnh, bởi vì nhận thức sai lầm phổ biến nhất về tình trạng mất trí nhớ tạm thời là lẫn lộn nó với “say”, mất tỉnh táo sau khi uống quá nhiều. Nhưng trong trạng thái mất ý thức tạm thời, một người không hề im lặng và bất động. … Ngày kế tiếp, bộ não của bạn không có dấu vết gì về các hoạt động [của bạn], cứ như thể chúng không hề xảy ra.” (Mất ý thức tạm thời có thể xảy ra một phần hoặc toàn bộ.)

Tôi nói chuyện với Hepola, người đồng nghiệp cũ của tôi, về vấn đề sử dụng rượu bia, ngoại hình, quan điểm về sự chấp thuận và phải làm gì nếu bạn nghĩ bạn biết ai đó gặp vấn đề rắc rối với rượu bia.

Bạn đã đề cập rằng bạn có thể gạt bỏ những tài liệu giáo dục về lạm dụng chất cồn – như một cuốn sổ tay trung tâm y tế sinh viên ở trường đại học – bởi vì chúng dường như không thật sự thực tế với bạn. Với kinh nghiệm của bạn, bạn có cho rằng có cách tốt hơn để giáo dục mọi người về những vấn đề này?

Tôi không biết. Tôi cũng tự hỏi: đó có phải là câu hỏi tôi thực sự nên tìm câu trả lời? Bởi vì tôi chưa hề đi sâu tìm hiểu về các sổ tay kiến thức hiện có. Tôi đang nói với bạn về những gì tôi thấy được khi tôi 19 tuổi.

Là một người nghiện rượu và một kẻ ngạo mạn, tôi chỉ muốn nói rằng tôi dị ứng với các sổ tay kiến thức. Vì vậy tôi không thể thực sự nói với bạn liệu chúng có áp dụng được với tôi hay không, bởi vì tôi không tuân theo chúng. Tôi không có thời gian dành cho chúng.

Nhưng một trong những điều tôi không thể phủ nhận, vì bất cứ lý do gì, là những câu chuyện của người khác. Họ chỉ đang kể cho tôi về cuộc đời họ, và tôi thì cứ nghĩ kiểu, “Ôi, tôi cũng thế. Tôi cũng thế, Ôi Chúa ơi, tôi đã như vậy. Ồ đúng, đó chính là tôi.” Bạn bắt đầu thấy cái cách mà những câu chuyện của họ bắt nhịp với bạn.

Một điều bạn đề cập đến làm tôi hứng thú đó là chủ đề phức tạp về sự chấp thuận và rượu. Bạn nói rằng trong cuộc đời của bạn, “rượu thường làm cho các vấn đề về chấp thuận trở nên vô cùng tăm tối.” Có cách nào thẳng thắn và hiệu quả hơn để nói về vấn đề này công khai – hay nó thật quá hóc búa để người ta có thể giải quyết?

Tôi nghĩ tôi sẽ tìm ra câu trả lời cho câu hỏi đó trong vòng vài tháng tới. (Cười lớn.) Vì thế có một chút chưa chắc chắn với câu trả lời cho vấn đề đó.

Khi bạn tạo ra các quy tắc, và khi bạn đang cố gắng tạo ra thay đổi xã hội, bạn nên nói bằng những thuật ngữ vô cùng rõ ràng, bạn biết không? Tôi có nhắc đến điều đó trong cuốn sách: “Hoạt động tuyên truyền có thể bất kể sắc thái khác biệt, nhưng tình dục thì cần có sắc thái.” Và điều này không chỉ đúng đối với vấn đề tình dục! Đây là vấn đề đối với mỗi góc cạnh cuộc sống con người.

Các quan điểm thảo luận chính trị không nằm gọn trong hành vi của con người. Chúng ta biết điều đó. Đó là khoảng thời gian vô cùng thú vị, bởi vì chúng ta có một cuộc thảo luận về sự chấp thuận mà tôi chưa từng thấy trước đây. Tôi đã 40 tuổi, và trong suốt những năm tháng mà tôi lãng phí thời gian vào những lúc mất ý thức tạm thời, mà tôi đang trượt dốc, mà tôi có những mối quan hệ kiểu tình một đêm với các anh chàng, tôi không thể nhớ được – và tôi không định nói điều này không hề xảy ra, nhưng tôi không thể nhớ được – một người bạn, một người ở gần quanh tôi, hay ai đó nói, “Cô có quá say để chấp thuận điều này không đó?” Tôi chỉ không nhớ được rằng đoạn hội thoại đó đã từng xảy ra.

Đối với tôi, về vấn đề sự chấp thuận, có những nguyên tắc vô cùng rõ ràng. Khi một người phụ nữ không tỉnh táo, thì có một nguyên tắc rõ ràng là bạn không nên vượt quá giới hạn. Nếu bạn làm thế thì đó chính là cưỡng dâm. Nhưng điều tôi lưu tâm khi đọc rất nhiều về vấn đề này, và theo dõi câu chuyện này, và viết ra câu chuyện của chính tôi, và nói với mọi người – và tôi vẫn tiếp tục nói về điều này nhiều năm nay – là sự hợp nhất giữa mất tỉnh táo (say) và mất ý thức tạm thời là gì.

Đúng. Tôi nghĩ rất nhiều về những người không biết sự khác biệt giữa chúng.

Họ không biết gì cả. Và tôi đang nói về những người bạn của tôi, những người làm việc tại những tạp chí hàng đầu, những người biết đến cả lịch sử La Mã cổ đại. Và họ không biết sự khác biệt giữa mất ý thức tạm thời và mất tỉnh táo.
Bởi vì tôi đã từng là một phần của thói chè chén vô độ và bởi vì nó là một phần của cuộc đời tôi, tôi luôn luôn biết điều đó – kể từ khi tôi bị mất ý thức tạm thời năm tôi 12 tuổi. Đó là lần đầu tiên tôi phát hiện ra việc mất ý thức tạm thời. Và tôi chưa bao giờ nghĩ rằng sự hợp nhất (giữa say và mất ý thức tạm thời) đó xảy ra, và nó lại xảy ra trên một cấp độ rộng như vậy.

Tôi đã từng nói chuyện với những người phụ nữ mà, khi họ tỉnh dậy và họ không thể nhớ được điều gì đã xảy ra đêm hôm trước, điều họ lập tức nghĩ đến là, “Tôi bị đánh thuốc mê; tôi bị chuốc thuốc kích thích.” Và điều đó có thể, nhưng tôi cho rằng một trong những điều họ không nhận ra, theo tôi nghĩ, là lạm dụng chất cồn thường xuyên dẫn tới mất ý thức tạm thời như thế nào, đặc biệt là đối với phụ nữ.

Đúng thế. Có rất nhiều điều về mất ý thức tạm thời mà tôi không biết đến trước khi tôi đọc cuốn sách của bạn.

Tôi liệt kê vài số liệu nồng độ cồn trong máu (BACs) trong cuốn sách, đó là: một lần mất ý thức rời rạc [một phần] xảy ra tại mức BACs trung bình là 0.20, một lần mất ý thức tạm thời toàn bộ xảy ra tại mức trung bình là 0.30. Như vậy, đó là các số liệu BACs khá cao, nhưng điều tôi mong muốn mình đáng ra nên nhấn mạnh hơn trong cuốn sách là số liệu đó khác nhau với mỗi người, và một số người có ngưỡng thấp hơn.

Ý kiến của tôi trong tất cả vấn đề này là: “Này, chúng ta đang có cuộc thảo luận gây bùng nổ, quan trọng, cầp thiết, hấp dẫn, khó khăn về sự chấp thuận. Tốt. Đây là vài điều mà tôi nghĩ làm phong phú thêm cho cuộc thảo luận.” Chúng ta cần phải hiểu thêm về những thuật ngữ này – “mất ý thức tạm thời” và “mất tỉnh táo” – để chúng ta có thể có một cuộc thảo luận tốt hơn.

Một đề tài nữa mà bạn khai thác – liên quan đến việc giảm cân của mình – là sự chấp nhận ngoại hình. Bạn có nghĩ rằng những tuyên truyền gần đây nhằm thúc đẩy sự chấp nhận vẻ bề ngoài và việc yêu cơ thể có thể thực sự khiến cho người ta khó thay đổi?

Một trong những lý do mà tôi uống nhiều như vậy trong thời gian tôi nghiện rượu và dính líu đến đàn ông đó là tôi cảm thấy cực kỳ không thoải mái với cơ thể của chính mình. Vô cùng không thoải mái. Và vì vậy rượu trở thành phương tiện để nhấn chìm những tiếng nói chỉ trích đó. Nhưng sau đó, nếu bạn uống quá nhiều, rượu làm giảm thấp đi những phán xét và sự ức chế của bạn.

Khi tôi bước sang phần bên kia, và tôi đã trở nên tỉnh táo, tôi đã phân tích, Tại sao tôi uống nhiều như thế?, một trong những lý do là bởi vì tôi không bao giờ cảm thấy thoải mái với cơ thể của mình. Và tôi cần thấy thoải mái với nó. Bạn thấy không, theo tôi nghĩ, phong trào chấp nhận cơ thể mình theo ý nghĩa thuần túy nhất của nó không phải là “Bạn phải trở nên thế này và chấp nhận nó”; nó là bạn có thể yêu cơ thể của mình dù ở bất cứ cỡ nào đi nữa. Câu hỏi là: Cái cỡ đó là gì, và nên là bao nhiêu? Cỡ người của bạn có thể khác với cỡ người của tôi.

Đúng vậy. Và nó có thể khác với cỡ người bạn ở thời điểm hiện tại – mà cũng không phải thành “cỡ siêu mẫu”.
Ồ, chắc chắn rồi! Tôi đã giảm 50 pound (gần 23kg), nhưng tôi vẫn phải chấp nhận là tôi sẽ không bao giờ có được thân hình 5’10’’(cao cỡ 177-178cm) của cô bạn diễn viên của tôi. Điều tôi cần làm cho bản thân mình là đạt được một cơ thể mà tôi cảm thấy thoải mái với nó, với những số đo mà tôi đã có. Và nhân tiện, phong trào bình đẳng giới không bao giờ làm được điều này cho tôi, phong trào chấp nhận cơ thể mình không bao giờ làm được điều này cho tôi – đây đơn giản là điều tôi đã làm, có thể bởi vì tôi không muốn vất vả thay đổi. Tôi chỉ quyết định, tôi phải trở thành như tôi muốn, và bạn cần chấp nhận tôi. Tôi không vất vả chấp nhận chính mình; tôi luôn tự chuốc say bản thân để chấp nhận chính mình, nhưng tôi đã cho ra đời một nỗi hổ thẹn mới. Dựa dẫm vào chất cồn để chấp nhận bản thân là một trạng thái tồi tệ, bởi vì sau đó bạn bắt đầu làm những điều không thể chấp nhận được.

Cho đến cuối cùng tôi vô cùng bị lạc lõng khỏi cơ thể mình. Tôi vô cùng bị lạc lõng khỏi những trò cá cược cảm xúc trong tình dục. Tôi vô cùng bị lạc lõng khỏi những điều như, “Tôi có đói không?” Tôi là kẻ đắm chìm vào rượu chè như vậy, và tôi sẽ gặm nhấm những cảm xúc của mình giống như tôi uống rượu để quên đi chúng. Tôi phải học cách chịu đựng đặt mình vào những cảm xúc khó chịu – và bạn hầu như bắt đầu suy nghĩ, “Tôi muốn làm nên cuộc đời như thế nào?”

Hiển nhiên, tôi không nghĩ rằng sẽ có một câu trả lời một-cỡ-vừa-cho-tất-cả ở đây, nhưng tôi thực sự nghĩ rất nhiều người trong chúng ta biết những người mà ta nghĩ có thể đang gặp phải vấn đề – và chúng ta thật sự là không biết phải nói gì. Bạn có lời khuyên nào cho ai đó đang nghĩ về việc đề cập tới vấn đề nghiện rượu với bạn mình không?
Cám ơn bạn vì đã hỏi tôi điều đó. Tôi có cảm tình với những người ở trong tình thế đó. Tôi không ở trong hoàn cảnh đó; tôi là người ở phía bên kia hàng rào. Tôi là người mà bạn bè mình đang lo lắng phiền muộn, và họ đang nói chuyện với tôi – không phải bởi vì họ đang tán gẫu, mà bởi vì họ lo lắng và đó là những gì mà phụ nữ thường làm: họ nói chuyện với người khác.

Tôi nghĩ bản năng đầu tiên khi bạn gặp phải hoàn cảnh này là dứt bỏ con người đó khỏi cuộc sống của bạn. “Tôi không định giao du với người đó bởi vì người đó mang đến rắc rối” – và tôi hiểu điều đó. Và tới chừng mực nào đó, bạn sẽ nói gì đó với người đó. Nhưng nếu đây là ai đó cực kỳ gần gũi với bạn, và là người bạn quan tâm, thì tôi nghĩ bạn có thể muốn nói – không phải điều gì đó đại loại như “cậu đang uống quá nhiều”, bởi vì những cách thức buộc tội như thế chỉ mang đến phản ứng xù lông nhím của người đó – nhưng, “Tôi lo lắng cho cậu. Tôi đang dõi theo cậu và tôi thấy cậu trông không được ổn. Những chuyện mà cậu nói với tôi không hề nực cười chút nào.”

Đó là điều gì đó đầy ý nghĩa với tôi. Tôi đã kể những chuyện này và mọi người cười lớn và tôi cảm thấy thật anh hùng. Và khi bạn bè tôi ngưng cười… bởi vì, bạn biết đấy, tiếng cười là kẻ đồng lõa; nó là “Tôi ở trong hoàn cảnh như cậu.” Khi bạn bè tôi ngưng tiếng cười, tôi giống như là, “Ồ wow, được rồi, điều này không còn hay ho chút nào.”

Bạn bè của tôi phản ứng khác nhau với những gì đang diễn ra. Vài người họ không bao giờ nói về vấn đề và âm thầm lo lắng. Vài người thì sẽ không bao giờ rời bỏ tôi, dù bất cứ chuyện gì xảy ra. Tôi có những người bạn giống như là nơi mà – tôi thổ lộ tâm sự với cô ấy mỗi cuối tuần và cô ấy cố gắng đóng tất cả các vai là bảo mẫu, là linh mục, là người mẹ và cuối cùng cô ấy phải nói, “Mình không thể làm thế này thêm được nữa.” Và sau đó người bạn tôi nhìn xã hội theo cách khác, và về cơ bản là ngừng chào đón tôi. Thay vì chỉ ngừng chào đón tôi, điều mà cô ấy có thể đã làm – cô ấy có thể chỉ cần chậm rãi bước ra khỏi cuộc đời tôi, và tôi lẽ ra ở lại trong sự phủ nhận và nghĩ, “Bạn biết không? Cô ấy thực sự bận rộn, cô ấy là một diễn viên, cô ấy ở ngoài LA cùng với chồng, và tôi không định lo lắng về điều đó. Nó không phải vấn đề về tôi” – cô ấy đã tặng tôi một món quà thật tuyệt bằng cách nói rằng, ngắn gọn thế này: “Đây thực sự là vấn đề về cậu; đây là vấn đề về hành vi của cậu. Mình lo lắng về cậu. Và thật khó để ở gần cậu ngay lúc này.”

Và đó là một món quà tuyệt vời mà bạn có thể trao cho ai đó. Nhưng nó không giống như họ sẽ quay đi và nói, “Cám ơn! Tôi đã chờ đợi ai đó đối diện với tôi về vấn đề nghiện rượu!” Họ sẽ cảm thấy tâm lý tự vệ, bị tổn thương. Tôi cảm thấy bị phản bội. Tất cả bạn bè tôi đều uống rượu – tại sao họ nói với tôi điều đó là không ổn, khi mà họ uống rượu thì không có vấn đề gì? Đó là một trong những vấn đề cơ bản mà người nghiện rượu phải đối mặt: một số người có thể giữ rượu bên cuộc đời họ bởi vì họ có khả năng tiết chế nó, nhưng tôi thì không thể.

Bạn sẽ nói gì với những người đang trong giai đoạn 30 ngày cai nghiện? Đọc sách của bạn, tôi có thể thấy dường như đó là một quãng thời gian rất khó khăn.

Tuyệt đối là như vậy.

Còn có thông tin gì bạn thấy hữu ích có thể chia sẻ, hoặc là hiện tại bạn sẽ nói gì với người trong hoàn cảnh đó?
Tôi đã vô cùng sợ hãi rằng cuộc đời mình thế là đã hết. Điều đó nghe có vẻ rất kịch tính. Nhưng tôi nghĩ rằng khi bạn ở trong hoàn cảnh đó, bạn cũng sẽ cảm thấy như vậy. Tôi nghĩ rằng cuộc sống lứa đôi của mình đã kết thúc, bởi vì tôi hoàn toàn không có cách nào có thể thân mật với ai đó mà không có rượu. Tôi nghĩ rằng tình bạn của mình đã chấm hết, bởi vì rượu đã từng là lý do gắn kết chúng tôi. Và điều gì xảy đến với người nghiện rượu khi anh ấy hay cô ấy ở trong hoàn cảnh này, đó có phải là tuần đầu tiên, hay tháng đầu tiên, hoặc trong trường hợp của tôi, là năm đầu tiên, diễn ra tồi tệ đến nỗi họ tiếp tục rơi xuống, tiếp tục rơi xuống – điều đã xảy ra với tôi trong hai năm trước thời điểm tôi từ bỏ rượu. Và điều tôi mong ước tôi có thể truyền đạt cho ai đó là: Nếu bạn có thể vượt qua một, hay hai tháng khó khăn đầu tiên đó, hay bất cứ gì mà nó diễn ra, tôi hứa với bạn, tôi thề với bạn, ở phía bên này sẽ tuyệt vời hơn rất nhiều.

Các mối quan hệ bạn bè của tôi trở nên bền vững hơn sau khi tôi bỏ rượu – bởi vì khi bạn dám nói lên sự thật với những người thân thiết với bạn, và bạn dám bộc bạch tấm lòng của mình với họ, đó là hành vi tín nhiệm, và mọi người, nếu họ là những người bạn tốt – và những người bạn của tôi là như vậy – họ hưởng ứng lại điều đó. Họ hưởng ứng điều đó cùng với tình yêu thương.

Tôi không muốn khoe khoang khoác lác về việc hiện tại tôi ra sao. Đó không phải là vấn đề chúng ta đề cập tới. Điều quan trọng với tôi là tôi nghĩ cuộc đời tôi đã kết thúc, mà thực ra thì, toàn bộ chương này của cuộc đời tôi mới chỉ bắt đầu. Có rất nhiều điều tuyệt vời hơn nhiều ở cuộc sống không có rượu chè. Nó giống như điều mà tôi nhắc đến trong cuốn sách: Tôi cứ nghĩ tỉnh táo là phần nhàm chán, nhưng tỉnh táo lại chính là khúc ngoặt của câu chuyện.

Bài phỏng vấn đã được biên tập và tóm tắt.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*